• Vervagende grenzen en nieuwe tussenruimten

    Met de ouder wordende bevolking en gestegen levensverwachting verandert de dynamiek in de publieke ruimte. Nu gaat het over de zogenoemde psychologische ruimte, namelijk over hoe ouderen gebruik (kunnen) maken van de ruimte. We zoomen daarbij in op de begrenzingen tussen waar de publieke ruimte eindigt en het privédomein begint en beschrijven hoe deze grenzen vervagen. We besteden daarbij aandacht aan het ontstaan van nieuwe zogeheten tussenruimten.

  •  
  • Publieke ruimte
  • Private ruimte
  • Privéruimte of -sfeer
  • Verschillende soorten ruimte

    We onderscheiden publieke ruimte, private ruimte en privéruimte. Daarnaast zijn er ook mengvormen waarbij de grenzen niet scherp zijn, zoals de publiek-private ruimte5.  Hierna lichten we de verschillende soorten ruimte kort toe.

  • Vondelpark met lopende en fietsende mensen

    Publieke ruimte

    De publieke ruimte bestaat uit onderdelen van de gebouwde en natuurlijke omgeving die vrij toegankelijk zijn voor het publiek (Carmona et al., 2008). Dit kunnen zijn: pleinen, parken, stoepen, openbare (overheids)gebouwen en vrij toegankelijke binnentuinen.

  • Binnenhofje met bankje

    Private ruimte

    De private ruimte bestaat uit onderdelen van de gebouwde en de natuurlijke omgeving die niet vrij toegankelijk zijn voor het publiek. Voorbeelden zijn een bedrijfsterrein of een militair oefenterrein. Verantwoordelijke partijen zijn onder meer bedrijven, maar ook de overheid.

  • Huiskamer van vroeger met eettafel

    Privéruimte of -sfeer

    De privéruimte of -sfeer is een (denkbeeldig) gebied waarin de privézaken thuishoren en waar een mens er zeker van is dat zo weinig mogelijk mensen zich er zonder zijn toestemming zullen begeven, ofwel waar hij zich kan afzonderen en storende invloeden van de buitenwereld kan ontgaan (zie ook privacy).

  •  
  • Privéruimte meer publiek
  • Publieke ruimte meer privaat en privé
  • Onder water in een zwembad

    Vervagende grenzen

  • Oudere dame aan tafel met kopje thee

    Privéruimte meer publiek

  • Een krul (openbaar toilet) op straat

    Publieke ruimte meer privaat en privé

  • Vervagende grenzen vereisen een flexibele aanpak

    Vier schommels naast elkaar
  •  
  • Drempelzones
  • Ankerpunten
  • Publieke interieurs
  • Stenen in een hartvorm met tussenruimte

    Nieuwe tussenruimten

    Met het oog op veranderingen in de bevolkingssamenstelling en de redzaamheid van ouderen lijkt het erop dat de privéruimte publieker wordt en de publieke ruimte meer mogelijkheden biedt voor privacy en dat er meer zogeheten tussenruimten ontstaan waarin deze sferen in elkaar overlopen, zoals drempelzones.

  • Huizen met drempelzone

    Drempelzones

    Vanuit de wereld van de architectuur komt de gedachte dat ruimten tussen privéruimte en publieke ruimte ontmoetingen tussen mensen en hun gevoel van veiligheid bevorderen.

  • Bibliotheek als ankerpunt

    Ankerpunten

    Willen mensen zich thuis voelen in een stad, dan moeten ze de stad als het ware ‘veroveren’ (De Boer, 2012). Daarvoor zijn ankerpunten nodig, plekken waarmee ze zich identificeren, routes vanuit die plekken om de stad verder te exploreren, netwerken die deze plekken verbinden.

  • Bankjes met vlaggetjes erboven

    Publieke interieurs

    Publieke interieurs stimuleren ontmoeting.

  • Oud pakhuis in Amsterdam Noord met wandelende mensen op de voorgrond

    Continue veranderbare ruimten

  • Terras in de zomer in Den Bosch

    Oude en nieuwe steden

     Je voelt je razendsnel vertrouwd / met oude steden, fraai gebouwd / om torens heen: / al kende je daar heg noch steg, / na een klein uur vind je de weg / heel goed alleen. / Maar neem een wijk uit onze tijd: / je raakt er vaak de weg nog kwijt / na honderd keer. / Zelfs in één bouwwerk, één kantoor, / zoek je je rot, de jaren door / en telkens weer. / Ach, architecten van vandaag, / ik zoek een antwoord op de vraag / waarom u faalt: / waarom is bijna elk ontwerp / zo zonder hart en zo onscherp / dat men verdwaalt?  

    Willem Wilmink

  • Conclusie

    De huidige ontwikkelingen van vergrijzing en gestegen levensverwachting zorgen voor een andere dynamiek in de ruimte. Publieke ruimte, private ruimte en privé-sfeer gaan meer en meer in elkaar overlopen.

    Lees meer

Den Haag Bezuidenhout
De Bezuidenhout is een dynamische wijk met gemengde functies (wonen, kantoren, scholen) met de belangrijkste voorzieningen in en rond de Theresiastraat met zijn brede trottoirs: winkels, horeca, bibliotheek, buurthuis, zorg, een speel-/sportveld. Het woningaanbod is gemengd. Buiten de Theresiastraat doen de huizenrijen soms monotoon aan en lijken sommige pleintjes aan onderhoud of herinrichting toe.

Den Haag Benoordenhout
Het noordelijke deel van de Benoordenhout, is een rustige buurt, omsloten door een ringweg, wandelgroen en sportvoorzieningen. We zien veel serviceflats voor ouderen en straten met villa’s. We zien geen specifieke voorzieningen voor de jeugd maar er is ruimte voor iedereen om te wandelen of fietsen. Het Royaardsplein is een goed toegankelijke ontmoetingsplaats met een beperkt winkelaanbod, horeca en enige leegstand. Voor een ruimer aanbod moet men een paar kilometer verderop.

Lees meer
Laden...